Persvrijheid in Europa neemt af

Het jaarlijkse rapport van Reporters without Borders laat zien dat de persvrijheid in Europa afneemt. En niet alleen in Italië dat nu op de 49ste plaats staat. Op de lijst van landen met de meeste persvrijheid zien we ook Frankrijk (43ste), Spanje en Slowakije (44ste) jaar na jaar lager scoren, zegt de voorzitter van de journalistenorganisatie Julliard. “Europe should be setting an example as regards civil liberties. How can you condemn human rights violations abroad if you do not behave irreproachably at home?".
Ook de Balkan is geen fijne plek voor journalisten. Aspirant-EU lid Croatië is gezakt naar de 78ste plaats. De laagst geplaatste EU-landen zijn Bulgarije (68ste) en Roemenië (50ste). Nieuwe wetgeving bedreigt de persvrijheid in verschillende landen. Zo is in Slowakije een automatisch recht op antwoord in de wet vastgelegd en krijgt de Minister van Cultuur aanzienlijke invloed op de media.
Aan de top van de lijst zien we nog steeds de noord-Europese staten. Daarbij ook Noorwegen. Qua persvrijheid nr. 1. Als het gaat om de vrijheid van partijen om stemmen te werven kan er ook in dat land nog wel wat verbeterd worden. Nederland is gestegen naar plaats 7. Uitspraken van de rechters over de vrijheid van persfotografen tegenover het Koninklijk Huis en recentelijk over het afluisterschandaal van de Telegraaf zijn gunstig voor de stijgende lijn.

Sison zeven jaar ten onrechte op zwarte lijst EU

Het Europese Hof in Luxemburg heeft gisteren alle beslissingen van de Europese Raad over de plaatsing van de Filippijnse activist José Maria Sison op de EU-terroristenlijst vernietigd. In 2007 gebeurde dat ook al, maar toen voerde het Hof formele gronden aan. Nu is de uitspraak gebaseerd op inhoudelijke gronden die duidelijk maken dat Sison nooit op de lijst gezet had mogen worden. Het Hof wijst er op dat de Nederlandse overheid al in 2002 de EU-regels voor de zwarte lijst heeft genegeerd. Uit het antwoord van toenmalig Minister van Buitenlandse Zaken de Hoop Scheffer op vragen van SP-kamerlid De Wit (2002-2003, nr. 143) blijkt dat de Nederlandse overheid in feite geen gronden had voor vervolging van Sison voor terroristische daden. Volgens de EU-regels moet een besluit om iemand op de lijst te plaatsen, zijn financiële tegoeden te bevriezen en hem zijn uitkeringsrechten te ontnemen vooraf zijn gegaan door een nationaal besluit om betrokkene te vervolgen wegens terrorisme. Dit is zeven jaar geleden niet gebeurd omdat er onvoldoende aanwijzingen waren . De Hoop Scheffer in 2002: "Onder meer op grond van aanwijzingen van de AIVD dat vanuit Nederland sturing wordt gegeven aan de CPP/NPA is onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie bezien of voldoende gronden bestonden om een strafrechtelijk onderzoek in te stellen. Dat bleek niet het geval te zijn." Ook een latere poging tot vervolging in 2007 liep overigens op niets uit. Wel is Sison op grond van die vage aanwijzingen van de AIVD eind jaren negentig een vluchtelingenstatus onthouden ondanks gunstige uitspraken van de Raad van State jegens hem. Maar daarmee kon Nederland volgens het Hof dus niet voldoen aan de voorwaarden voor plaatsing op de terroristenlijst. Waarom Nederland toch heeft doorgezet en de andere leden van EU-raad dit hebben geaccepteerd zullen we nooit zeker weten. Jan Fermon, Sison's advocaat bij het Hof, vermoedt dat diplomatieke stappen van de Filippijnse regering en de VS de doorslag hebben gegeven. De zwarte lijst om het terrorisme te bestrijden is misbruikt om bevriende regeringen tegemoet te komen die een politieke tegenstander wilden uitschakelen.

De uitspraak van het Hof is bijzonder kritisch richting Nederland en de EU. In feite zeggen de rechters: u houdt zich niet aan uw eigen regels. Pijnlijk voor de EU, voor de lidstaten en de Europese burgers die er van uit moeten kunnen gaan dat de overheid zelf geen regels overtreedt. En in het bijzonder wrang voor het slachtoffer om dat na zeven jaar te horen. Zeven jaar waarin de strijd eerst gevoerd moest worden om juridische middelen om het besluit aan te vechten. Die waren er namelijk aanvankelijk niet eens. Eenmaal op de lijst blijf je op de lijst. Geen beroep mogelijk. Zelfs de gronden waarop het besluit genomen werd werden in eerste instantie niet vrijgegeven. Dit soort praktijken hoort niet in een rechtstaat. De case-Sison laat zien dat administratieve strafmaatregelen zoals een terroristenlijst niet moeten worden overgelaten aan de politieke beslissingen van regeringen. Dat is ronduit middeleeuws.
Nederland krijgt nu de kans zich te rehabiliteren. Op de eerste plaats is de weg nu vrij gemaakt voor positieve uitspraken van de nationale rechters over Sison's vluchtelingenstatus en de hem toekomende uitkeringen (hij heeft inmiddels al vijf jaar recht op AOW).
Maar Nederland mag ook wel iets terugdoen om het vredesproces in de Filippijnen weer vlot te trekken. Zeven jaar lang heeft Nederland de onderhandelingen tussen de rebellen en het autoritaire Filippijnse bewind in feite gehinderd door de pogingen om een van de belangrijkste onderhandelaars onschadelijk te maken. In de jaren negentig heeft toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Van Mierlo nog gastvrij onderdak verleend aan de onderhandelaars in het vredesproces. Minister-president Kok heeft verzoenende woorden gesproken in Manilla. Sison zei vandaag op zijn persconferentie te hopen dat er voldoende 'reasonable elements' in de Nederlandse regering te vinden zijn om in navolging van Van Mierlo en Kok een bijdrage te leveren aan het oplossen van dit al veel te lang durende politieke conflict.


Sison, terrorisme

Indrukwekkende "Wake-up Call" voor Kopenhagen

In 134 landen is maandag j.l. op hetzelfde tijdstip 12.18 pm een 'wake-up call' verstuurd naar evenzovele politieke leiders om aan te dringen op resultaten in Kopenhagen later dit jaar. Er waren in totaal 2632 acties op alle continenten, waarvan ongeveer 40 in Nederland, onder andere in Groningen, Hoofddorp, Tilburg, Eindhoven, Breda en Roosendaal.
In Londen wisten de actievoerders een telefonische afspraak met Gordon Brown te regelen. Ook de EU-Commissaris voor Milieu en de milieuministers van Australië, Spanje en andere landen hebben gereageerd. Over Balkenende en Cramer heb ik niets kunnen vinden. Het tijdstip was zo gekozen omdat op 12/18 (18 december) een slotverklaring gepubliceerd moet worden in Kopenhagen.

EU zet de lijnen uit voor nieuw Justitiebeleid

In de EU is een nieuw kaderprogramma op het gebied van Justitie in een vergevorderd stadium. Het zogenaamde Stockholm Program zet de beleidslijnen uit voor een periode tot 2014 voor een reeks van onderwerpen: migratie, asiel, vrije verkeer van personen, privacy, criminaliteit, terrorisme etc. De Zweedse Minister van Justitie probeerde onlangs in het Europees Parlement de vrees voor politiestaat-achtige ontwikkelingen weg te nemen. Zij wist D66 Europarlementariër In 't Veld nog niet te overtuigen. Verschillende nationale en internationale organisaties die zich bezighouden met mensenrechten en immigratie hebben al op verschillende manieren bezwaar gemaakt. Daaronder het European Civil Liberties Network (ECLN, waaraan uit Nederland VD AMOK deelneemt) dat waarschuwt voor "militarised border controls, discriminatory immigration policies, mandatory and proactive surveillance regimes and an increasingly aggressive external security and defence policy." Ook Statewatch laat kritische geluiden horen. De Green Group houdt in oktober een hearing over dit onderwerp (info EDRI)

Winst voor de Groenen in NordRhein-Westfalen

In het zicht van de gemeenteraadsverkiezingen is een kijkje bij onze oosterburen inspirerend. In NordRhein Westfalen, de deelstaat die grenst aan een groot deel van Nederland hebben de Groenen zondag j.l. bij regionale en lokalen verkiezingen hun beste resultaat ooit uit 2004 nog eens met twee procentpunten verbeterd. Ze zijn daar nu de derde partij met 12 % van de stemmen. Mooie resultaten zijn behaald in Keulen (21,7 %, winst 5,1), Aken (19%), Münster (19,4) en Bonn (18,6).
Dat zijn natuurlijk ook mooie uitgangspunten voor de landelijke verkiezingen eind september. In de verkiezingsstrijd laten actiegroepen zich niet onbetuigd. Vandaag was er in Berlijn een demonstratie tegen kernenergie met 50.000 mensen. Volgende week is er weer een demo voor de privacy onder het motto "Mijn data zijn van mijzelf".

Steun de Noorse Groenen

De Miljøpartiet De Grønne (MDG) uit Noorwegen is een kleine partij. En dat willen de grote partijen daar graag zo houden. De MDG krijgt daarom geen toegang tot de (staats)omroep en mag nu zelfs geen betaalde reclame uitzenden. De Groenen vinden dit terecht in strijd met de democratie en zij roepen andere Europese Groenen op hen te steunen in hun campagne tegen dit soort discriminerende maatregelen. Je kunt een brief aan de verantwoordelijke minister sturen onder het motto: Support Democracy in Norway.
In Noorwegen zijn op 13 en 14 september algemene verkiezingen. Daaraan doen 11 partijen mee, waarvan 7 al in het parlement vertegenwoordigd zijn en wel zendtijd krijgen. Van de vier overigen krijgt nog één (communistische) partij ook zendtijd. De Groenen zijn dus uitgesloten.
Miljøpartiet De Grønne is lid van de Europese Groene Partij. Noorwegen is zoals bekend geen lid van de EU. De Groenen hebben ook altijd bezwaren gehad, net als de Zweden tot voor kort, maar er zijn inmiddels wel tekenen van een verandering op dit punt. Mocht Noorwegen binnenkort, net als IJsland alsnog een aanvrage doen voor lidmaatschap van de EU weten we nu op welk punt we in elk geval moeten letten.

Wat zijn jouw prioriteiten op ICT-gebied?

De Europese Commissie is bezig met de voorbereiding van nieuw ICT-beleid. Het huidige programma loopt in 2010 af. Welke prioriteiten moeten we stellen voor de volgende vijf jaar? Wie daarover wat wil zeggen kan tot 9 oktober een uitgebreide vragenlijst invullen. De vragen gaan onder meer over de bijdrage van ICT aan een duurzame samenleving, onderzoek en innovatie op dit gebied, de toegankelijkheid van het internet, regelgeving zoals copyright en privacy en publieke diensten via het internet. Je moet er wel even de tijd voor nemen want de Commissie is niet tevreden met makkelijke antwoorden. Veel vragen gaan niet alleen over doelen, maar ook over middelen (hoe denk je dat te kunnen bereiken) en voorbeelden van 'best practices'.
Deze consultatieronde is niet uniek. Regelmatig zet de Europese Commissie vragenlijsten uit onder het motto 'your voice'. Op dit deel van de site van EC vind je ook de resultaten van deze onderzoeken. Er lopen nog consultaties over bv. het rechtskader voor de bescherming van persoonsgegevens, maatregelen voor verantwoord lenen en het visserijbeleid. Recent afgesloten consultaties gingen over bv. energie-efficiëntie, autowrakken en 2012 als jaar van de actieve ouderen. Wat er verder met de resultaten van dit soort consultaties gebeurt is natuurlijk niet altijd even duidelijk. Het spoor volgen tot aan de besluitvorming is (nog) niet goed mogelijk. Maar inzicht in de agenda van de EC geeft 'your voice' wel en als zodanig lijkt het mij een aardige bron voor een pro-actieve Europese politiek.