Bos heeft Brussel niet nodig

"Als wij in Nederland duurzame energie een nieuwe impuls willen geven dan zie ik niet waarom we daar Brussel voor nodig hebben." Dit is geen uitspraak van Matlener of Van Balen, maar van PvdA minister van Financiën Wouter Bos. Hij heeft "Brussel" niet nodig zegt hij in reactie op Guy Verhofstadt die woensdag j.l. zijn boek over Europa kwam presenteren bij Pauw en Witteman. Verhofstadt bepleit in zijn boek grote investeringen in de Europese economie door de EU om de crisis te boven te komen. Als elk land voor zich probeert om er uit te komen, zegt hij met verwijzing naar IMF adviezen, zal dat de crisis alleen maar verergeren. Bos is het dus niet met hem eens. "Waarom zou hij niet voor een gezamenlijke aanpak zijn?" vroeg Witteman. Verhofstadt meende (vrije vertaald) dat sommige politici te gemakkelijk meegaan met de eurosceptische wind die hier en daar waait. En dat leidt er dan toe dat men eigen daden boven een gezamenlijk optreden stelt. Het is een opmerkelijke stellingname die de gespletenheid van de PvdA duidelijk maakt. Van lijsttrekker Berman zul je zoiets niet horen. Maar Bos is bang voor de SP en profileert zich op een zielige manier als voorstander van de "minder-Brussel"- koers.

Euroscepticisme: angst of kritiek?

Een meerderheid (62 %) van de Nederlanders vindt de Europese instellingen een verspilling van belastinggeld. Daarnaast vindt 61 % van hen dat de Europese Unie (EU) niet verder moet uitbreiden. Een kwart (24%) heeft weinig vertrouwen in de EU. Dat blijkt uit een onderzoek van het Amsterdamse Center for Politics and Communication. Prof Claes de Vreese van de UvA die het onderzoek leidde verklaart de negatieve houding tegenover de EU uit angst voor een te grote EU, angst voor verlies van eigen identiteit en ontevredenheid over het functioneren van de EU. In reacties op de site Europa hoort bij Nederland van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is te lezen dat het meer om kritiek gaat dan om angst. De kosten, met name de hoge Nederlandse bijdrage, spelen daarbij een grote rol, het gebrek aan democratie is ook een terugkerend punt alsmede de veel te snelle uitbreiding. In het onderzoek zelf scoort angst trouwens ook laag (14% voelt zich bedreigd, 52% is het oneens met deze stelling). Opvallend is dat bij heel veel vragen 'neutraal' het hoogste scoort. De meningen zijn kennelijk nog niet zo uitgesproken en dat betekent dat wat meer feitelijke voorlichting bepaald niet overbodig is. En ervaringen van mensen die Brussel van nabij hebben meegemaakt, zoals Kathalijne Buitenweg, zie haar interview met de NOS: "Het is woekeren met de macht".

GroenLinks verliest in eerste Europese poll

Voor GroenLinks heeft de Engelse opiniepeiler Predict 09 EU geen goed nieuws. De Londense professor Simon Hix heeft een Europese politieke barometer gemaakt en hij voorspelt voor GL een daling van het percentage kiezers van 7,4 in 2004 naar 6, 2 in 2009. Dat betekent dat we nog maar één zetel zouden overhouden. Ook PvdA, CDA en VVD verliezen. De SP wint twee zetels, Wilders 3, D66 krijgt er een bij en de Partij voor de Dieren zou er ook een krijgen. De NRC trekt de conclusie voor Europa als geheel dat extremistische groepen links en rechts geen winst van betekenis boeken. Voor Nederland gaat dat dus niet op.
Voor de Green Party of England en Wales zijn de vooruitzichten nog slechter: beide zetels gaan verloren. De Duitsers verliezen 3 van de 13 zetels, de Fransen van 6 naar 2. Winst is er voor de Deense SF (+1) en de Tsjechen (nieuw, 1 zetel). In totaal gaat de Groene Fractie er op achteruit van 43 naar 39, maar dat heeft ook te maken met de inkrimping van het parlement.

Het groene geluid in Europa

De Groenen in München hebben met succes gepleit voor het opnemen van een aantal ex-gevangenen uit Guantánamo Bay. Het gaat om Oeigoeren, een islamitische minderheid in China, waarvan er al een aantal in München in ballingschap leven. Ze zijn jaren geleden in Pakistan opgepakt door de VS op verdenking van samenwerking met Al Quaida.
Vandaag vergaderen de ministers van Binnenlandse Zaken van de EU over steun aan de VS bij de opvang van gevangenen uit Guantánamo Bay. De stemming was tot nu toe niet erg positief. Zo vond Manfred Weber, een duits lid van het Europees Parlement namens de CSU, dat de VS "het probleem dat ze zelf geschapen hebben ook zelf maar moeten oplossen." Nu zelfs zijn partijgenoten in München door De Groenen zijn omgepraat komt ook Weber hopelijk tot rede.
Het is natuurlijk ook nogal hypocriet om de zaak zo af te doen. Europa, en zeker rechts Europa, heeft de VS ten volle gesteund in het anti-terrorisme beleid waar Guantánamo Bay een uitvloeisel van is. En de EU is zelf ook niet vies van juridisch discutabele maatregelen. De zwarte lijst voor vermeende terroristen die individuen en organisaties zonder enige vorm van proces van bronnen van inkomsten berooft bestaat nog steeds. Vorige week werd bekend dat de enige Nederlander die op die lijst staat, de Filippijnse balling José Maria Sison, definitief is vrijgesproken van vervolging door het Nederlandse Openbaar Ministerie. Hoogste tijd dus om hem ook van de Europese terroristenlijst te halen.

anti-terrorismebeleid, Guantánamo Bay

Opportunisme van de EU-raad

Na een jarenlange procesgang lijkt de EU-raad de Iraanse oppositiegroep Mujahedeen Khalq Organisatie nu van de omstreden zwarte lijst van terroristische organisaties te willen schrappen. Dat de uitspraken van het EU Hof van Justitie nu eindelijk gevolgd worden bevredigt het rechtsgevoel. Maar het besluit riekt ook naar politiek opportunisme. De MKO verzet zich tegen een regiem dat door Bush ondergebracht is in de categorie schurkenstaten. Oppositie tegen zo'n regiem wordt kennelijk anders beoordeeld dan oppositie tegen een door de VS gesteund regiem. De in Nederland verblijvende Filippijnse vluchteling José Maria Sison, die ook op deze lijst staat en sinds 2002 niet kan beschikken over zijn bankrekening, heeft na eenzelfde procesgang als de MKO nog steeds geen uitzicht op een eerlijke behandeling. Sison was voorzitter van de Filippijnse Communistische Partij die oppositie voert tegen het door de Amerikanen gesteunde regiem Arroyo. De bezwaren van de Hof, dat de EU de MKO niet onmiddellijk op de hoogte had gesteld, haar geen gelegenheid tot verweer had geboden en dat de EU de sancties tegen de MKO onvoldoende had gemotiveerd, gelden onverkort voor de maatregelen tegen Sison. De zwarte lijst is niet alleen een vloek in de rechtsstaat, ze wordt ook nog eens misbruikt voor onvervalste gehoorzaamheid aan het Amerikaanse staatsbelang.

Wat China kan kan Europa ook

China censureert het internet. Daar spreken wij in Europa schande van. Afgelopen week waarschuwden deskundigen dat het in Europa dezelfde kant op kan gaan. De Zweedse Christen-Democraat Fjellner organiseerde deze week een seminar over "Telecoms Package and Network Filtering" naar aanleiding van voorstellen om auteursrechtschendingen op het internet de kop in te drukken. De mogelijkheden om te filteren gaan ver en een open internet staat op de tocht door het gebruik van nieuwe technieken, "Deep packaging" genaamd. Tijdens het seminar zijn de effecten van deze technologie besproken op de innovatie, op de internet-economie en met name op het vrije informatieverkeer: "How does a potential change affect consumer rights? Is there a risk that a filtering infrastructure enables political censorship? Are there any consumer benefits that outweigh the risks?" Een van sprekers, Monica Horten, zei dat de technologie waar het hier om draait hetzelfde kan als wat er in China gebeurt: filtering op politieke gronden. De meeste sprekers pleitten voor een open internet en meenden dat het doel van de EU, copyrighthandhaving, niet opwoog tegen het aantasten van de openheid en vrijheid op het internet. Zie het verslag op de site van EDRI, de Europese Organisatie voor bescherming van Digital Rights. Het eindigt met de hoop van Horten dat de Europarlementariërs het op zullen nemen voor de vrijheid van de internetgebruiker en dat ze zullen zeggen: "As policy makers, we have a duty to promote the vibrant and open character of the internet."

Meer voorstanders kernenergie vanwege klimaatverandering

Volgens een Eurobarometer onderzoek is het aantal voorstanders van kernenergie in de afgelopen drie jaar flink gestegen: van 37% in 2005 naar 44% nu. Het aantal tegenstanders is gedaald van 55% naar 45% (het aantal 'weet niet' ging van 8 naar 11%). De verklaring moet volgens de onderzoekers gevonden worden in de zorgen over klimaatverandering. "The measures to combat climate change have become an ever-present topic in public debates throughout the European Union. Nuclear power’s important role in reducing CO2 emissions compared with other sources of energy has inevitably affected public opinion – and this is something that the results of this survey clearly show."

Sinds ik het boekje Wat 93,7 procent van de Nederlanders moet weten over opiniepeilingen van W.L. Tiemeijer heb gelezen (een aanrader voor elke politicus) ben ik wat sceptischer geworden over de resultaten van opiniepeilingen. Naast het probleem van de representativiteit hangt veel af van de vraagstelling en vooral van daarin opgenomen hints naar wat recentelijk in de media aan de orde is geweest. Opiniepeilingen zijn spiegels van doorgaans selectieve media-aandacht voor bepaalde zaken. Zo beschouwd kan hier gesproken worden over een Gore-effect. En het is dus nog maar de vraag of deze uitkomst het op den duur zal houden, zeker als er meer aandacht gegenereerd kan worden voor de risico's van kernenergie die er nog steeds zijn.
Hoe dan ook, deze trend levert een flink probleem op voor de positie van de Europese Groenen en dat is iets om over na te denken in het zicht van de verkiezingen van volgend jaar. De Europese Groene Partij is van oudsher mordicus tegen de toepassing van kernenergie. Maar de oppositie is lang niet overal even sterk. De anti-kernenergiebeweging heeft in Duitsland en Frankrijk altijd een flinke invloed gehad op de groene partijen. In Duitsland zijn de Groenen er in geslaagd een meerderheid te vinden om alle kerncentrales te sluiten. In Nederland, waar kernenergie veel minder wordt toegepast, is het verzet lang niet zo groot als over de grens. Een paar jaar geleden was ik bij een demonstratie van Nederlanders en Duitsers tegen de centrales van Almelo en Gronau. Er kwam slechts een handje vol mensen opdagen en in de Nederlandse pers was er de volgende dag nauwelijks iets van terug te vinden.
Kan kernenergie ooit nog bespreekbaar worden bij de Groenen? Of blijft het: nu niet en nooit niet? Verandert er helemaal niets op het gebied van de toepassing van kernenergie dat zorgt voor afname van de risico's? Moeten we nog steeds uitgaan van een Tsjernobyl-scenario? Dat soort vragen zou ik wel willen agenderen bij de EGP.