De arrogantie van de Europese Commissie

In reactie op de afwijzing van het Verdrag van Lissabon door de Ieren, gisteren, riep de voorzitter van de Europese Commissie Barroso: "Het verdrag is niet dood, het leeft". Hij riep alle landen die de goedkeuring nog niet hebben afgerond om het ratificeringsproces gewoon voort te zetten. In Nederland zal de Eerste Kamer het Verdrag binnenkort goedkeuren. Zo'n houding is nu precies de reden waarom mensen zich tegen de EU keren: het gaat maar door, ze trekken zich niets aan van de kritiek, en we hebben er niets over te zeggen.
"Hoe kunnen we ooit een einde maken aan dit Verdrag (kill this Treaty)?" vroeg een BBC-journalist gisteravond aan de Zweedse Eurocommissaris Waldström. Zij negeerde de vraag tot twee keer toe en gaf slechts diplomatieke verklaringen over het belang van het verdrag en het overleg dat volgende week zal plaatsvinden. De Engelsen zullen in de arrogantie van de Commissie een nieuw bewijs vinden voor hun nog steeds hardnekkige Euroscepsis. Een referendum in de UK komt er niet, maar het zou ongetwijfeld uitlopen op een nog grotere nederlaag voor de EU. En de vraag is hoe de stemming in andere landen zou uitpakken als het de bevolking gevraagd zou worden.
Het lijkt er op dat de nationale politieke kopstukken en de Brusselse politici nog steeds niet goed begrijpen welke rol zij in deze affaire spelen. Het niet serieus nemen van een nee-stem, het dreigen met allerlei onheil, het negeren van kritiek: het kan alleen maar leiden tot meer aversie tegen de EU.
De reactie van de Europese Groene Partij is in dit opzicht tweeslachtig. Het begint met een ferme stellingname dat de vernieuwing gewoon doorgezet moet worden, beetje à la Barroso. De nee-stemmers zijn immers misleid, zegt Philippe Lamberts. Aan de andere kant doet de EGP bij monde van Ulrike Lunacek een oproep voor een European Act for Democracy, een korte stellingname van de EU op enkele punten die het democratisch tekort zouden kunnen overbruggen: "namely the Charter of Fundamental Rights, a more democratic and representative decision-making process including a stronger role for both the European Parliament and national parliaments, and innovative ways of involving citizens in EU politics and governance, including measures like the Citizens Initiative." De EGP bepleit een Europa-breed referendum op één en dezelfde dag voor zo'n democratie-verdrag. Een voorstel om vast te houden voor de verkiezingscampagne volgend jaar.


Verdrag van Lissabon, Europese Groene Partij

Tast een nieuwszender van het EP de persvrijheid aan?

Het Europees parlement wil een eigen nieuwszender. Via het internet worden alle vergaderingen live uitgezonden. Daarnaast biedt de zender gesprekken met parlementariërs over actuele onderwerpen. Daarvoor is een onafhankelijke groep journalisten ingehuurd.
Over dit plan hoorde ik vandaag de journalist Jan Tromp in discussie met zijn oud-collega, nu Europarlementariër, Thijs Berman. Thijs verdedigde het plan hartstochtelijk. Jan was buitengewoon sceptisch. Hij maakte vergelijkingen met een propagandazender van de NATO in Afghanistan en met het plan van het OM om een eigen nieuwszender te lanceren om het publiek eerlijk voor te lichten over de vele rechtszaken waarover in de pers ophef wordt gemaakt.
Ik vind die vergelijkingen discutabel. Het Europees parlement is per definitie een gemengd gezelschap met vele verschillende belangen. Een zender van dit parlement, die ook nog nauwlettend door alle leden zal worden gecontroleerd, want iedereen is natuurlijk bang tekort te komen, kun je niet vergelijken met de pr-afdeling van een organisatie.
Vanuit het standpunt van de burgers gezien ben ik het eens met Berman dat het openzetten van de ramen en deuren van parlement de democratie alleen maar ten goede kan komen. Politieke journalisten zijn in meerderheid nog steeds erg gericht op de nationale politiek, en pikken uit de Europese politiek over het algemeen alleen issues die ze kunnen relateren aan de nationale politiek. Europese debatten komen in de media als er Nederlandse parlementsleden een rol in spelen. Het is dus goed als er tegenover de nationalistische oude media via het nieuwe medium internet een Europees geluid gehoord kan worden. Zie het maar als een uitdaging, Jan!




Europarlement, persvrijheid

Een president voor Europa?

"Wie moet ik bellen als ik Europa wil spreken?". Dit is een citaat van Kissinger, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in de jaren '70. Vele jaren gingen voorbij voordat Solana werd aangesteld als hoge vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken. Maar veel verder zijn we nog niet gekomen in Europa. Vanuit verschillende kanten wordt de roep om een Europese president de laatste jaren sterker. De Groenen hebben er voor gepleit dat de Europese politieke partijen bij de eerstkomende verkiezingen in 2009 aangeven welke kandidaat zij in gedachten hebben voor het voorzitterschap van de Commissie. De campagne Whodoicall zet zich in voor een voorzitter van Commissie, tevens voorzitter van de Raad van Ministers. Teken ook de petitie, dan kunnen we die vervelend prikkelende vraag van Kissinger eindelijk eens beantwoorden.
Europese_president, Europese_verkiezingen

Privacybescherming Europees aanpakken

De Nederlandse regering heeft het plan om vingerafdrukken van alle Nederlanders in een database vast te leggen. Crimineel of niet, met of zonder verdenking. Iedereen wordt geregistreerd. Het plan ontmoet voorlopig nog weinig verzet tegen deze hulp aan Big Brother. GroenLinks, D66 en SP zijn tegen. Het is niet effectief, niet proportioneel en leidt naar een snuffelstaat, schrijft Marijnissen aan Arnoud Boer die een handtekeningenactie is gestart. Hoever moet de aantasting van de privacy gaan voordat mensen in actie komen tegen de aantasting van hun recht op privacy? Waar is het anarchistische, anti-bureaucratische sentiment gebleven waarmee bijna veertig jaar geleden de volkstelling in Nederland onmogelijk werd gemaakt. Toen nog met verwijzing naar de vreselijke consequenties die complete, goed geordende bevolkingsbestanden tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden gehad.
Inmiddels mogen we een voorbeeld nemen aan de Duitsers. Eind vorig jaar hebben meer dan 30.000 Duitsers een rechtszaak aangespannen tegen de overheid vanwege een wet bepaalt dat die verkeersgegevens van het internet en de telefoon langer dan een half jaar bewaard mogen worden. In Berlijn en Hamburg zijn betogingen gehouden.
Veel aantastingen van de privacy komen voort uit Europese afspraken. We hebben de kwestie van de passagiersgegevens gehad. Onder druk van Verenigde Staten is de EU uiteindelijk overstag gegaan om de Amerikaanse autoriteiten allerlei privacy-gevoelige gegevens te leveren van iedereen die vanuit Europa naar de VS reist. De verantwoordelijke Eurocommissaris Frattini heeft nu onlangs plannen bekend gemaakt om biometrische gegevens van mensen die Europa binnenkomen voor vijf jaar vast te leggen in een databank. Europarlementariër Kathalijne Buitenweg betwijfelt of dat allemaal nodig is en mist bij dit soort maatregelen een uitgewerkt privacybeleid.
Helaas heeft het Europarlement (nog) te weinig bevoegdheden om dit soort maatregelen tegen te houden. Daarom moet de oppositie allereerst vanuit de landen gevoerd worden. Maar samenwerking kan het protest wel versterken. Aantasting van de privacy is een probleem dat in alle Europese landen speelt. Het zou daarom goed zijn als de Europese Groene Partij op dit punt een gemeenschappelijke actie zou organiseren om mensen te mobiliseren. Het lijkt mij een mooi actiepunt voor de Europese verkiezingen van volgend jaar.

Europese openbaarheid

Als een kleine middenstander presenteert het Expertisecentrum voor Europees Recht (ECER) zich op internet: "voor al uw vragen over Europees recht en de praktische aspecten van Europa". De website onder de hoede van het Ministerie van Buitenlandse Zaken moet de openheid en transparantie in Europa bevorderen, lezen we in NRC Handelsblad. Een sexy site is het niet, maar er staat wel heel veel nuttige informatie over de praktische betekenis van de EU. Dus een mooi tegenwicht (of aanvulling zo je wil) op de vage, algemene pro en contra verhalen die het politieke debat in Nederland over Europa domineren.
Een aardig voorbeeld is een uitspraak van het Hof over de Eurowob, de Europese wet op de openbaarheid van bestuur. Tegen de wens van de Duitse overheid in en na beroep van Zweden en Nederland heeft het Hof bepaald dat de instellingen een eigen afweging mogen maken over openbaarmaking van documenten. Een veto waarop Duitsland zich beriep bij het openbaar maken van documenten die te maken hebben met de uitvoering van de Habitatrichtlijn, is volgens het Hof niet mogelijk.
Interessant is ook het advies van de advocaat-generaal Maduro van het Hof inzake de VN-sanctieregeling. De automatische bevriezing door de EG van banktegoeden van iemand die door de VN wordt verdacht van terrorisme is ongeldig. Maduro is van oordeel dat de EG de grondrechten moet eerbiedigen van personen die door de Verenigde Naties op de zwarte lijst zijn gezet en zich daartegen niet hebben kunnen verdedigen. Dit advies is uitgebracht naar aanleiding van de zaak van de Saoedische zakenman Yassin Kadi. Ik ben benieuwd of dit ook gevolgen zal hebben voor zaken van andere personen en organisaties die door de EU zelf op een terroristenlijst zijn gezet met overeenkomstige sancties, zoals die van de Filippijnse, in Nederland woonachtige communist Sison. Tegen een hernieuwd besluit van de Raad om hem op de lijst te handhaven is door zijn advocaat beroep aangetekend.
Onlangs vond een gesprek plaats tussen Sison en de Nederlandse kamerleden Mariko Peters en Tineke Strik. Daarbij stelde zijn advocaat, Jan Fermon, dat de administratieve maatregelen tegen het terrorisme al het jarenlange zorgvuldig opgebouwde internationale recht steeds meer in de wielen rijden. Dit zei hij n.a.v. het feit dat bij besluiten om mensen en organisaties op de lijst te zetten geen onderscheid wordt gemaakt tussen internationaal terrorisme en nationale gewapende verzetsgroepen die een bepaalde regering bestrijden. Misschien moeten we het Expertisecentrum eens vragen dit nader uit te zoeken. Hopelijk kunnen ze daarbij dan gebruik maken van de ruime interpretatie van de Eurowob om alle relevante documenten te achterhalen die het Nederlandse beleid kunnen verklaren. Tot nu toe was BuZa zelf op dit punt namelijk bepaald niet transparant.


Eurowob, terroristenlijsten

T-shirts en terrorisme

In Denemarken zijn zeven mensen aangeklaagd voor steun aan een terroristische beweging. Ze verkochten T-shirts met emblemen van de FARC (Colombia) en het PFLP (Palestijns Volksfront). De rechter sprak hen vrij op grond van het onderscheid tussen terrorisme (bedreiging van en geweld tegen de bevolking) en rebellie (een opstandige beweging tegen een regiem). FARC en PFLP vallen volgens de rechter in de laatste categorie. En steun aan deze bewegingen valt dus niet onder de wetten ter bestrijding van het terrorisme.
Deze uitspraak is een opsteker voor andere groepen die getroffen worden door anti-terreur maatregelen zoals de Europese en internationale terroristenlijsten. Op deze lijsten staan behalve de FARC en de PFLP ook rebellenbewegingen zoals het New Peoples Army op de Filippijnen. De uitspraak van de Deense rechters slaat een gat in de onderbouwing van het herhaalde besluit van de Europese Raad om bij deze en andere soortgelijke bewegingen zonder enig bewijs of een vorm van proces banktegoeden te bevriezen en elke steun strafrechtelijk te vervolgen.
De vrijspraak in Denemarken is voorts een tegenslag voor de regiems, zoals dat van de Filippijnen, die de terrorismebestrijding maar al te graag aangrijpen om interne politieke tegenstanders, zoals de naar Nederland verbannen Filippijnse communist José Maria Sison, monddood te maken. Gezien de conclusies van het rapport Marty van de Raad van Europa lagen de terroristenlijsten in Europa al onder vuur. De afloop van dit proces geeft extra argumenten om de juridische basis van de lijsten ter discussie te stellen.

terrorismebestrijding, Sison

De Staat van de Nederlandse politiek

Gisteren debatteerde de Tweede Kamer in aanwezigheid van Europarlementsleden over de Staat van de Europese Unie, zeg maar zoiets als de Algemene Beschouwingen maar dan over de EU. In de media vind je er weinig tot niets van terug. Dat heeft alles te maken met het karakter van het debat: beetje plichtmatig, weinig politiek. De Kamer ziet dat zelf ook in: Europa moet meer gepolitiseerd worden. Hear, hear! Doe er wat aan, zou ik zeggen. Laat de verschillen zien, pak eens een paar praktische beleidspunten bij de kop waarbij keuzes gemaakt kunnen worden door de Raad of door het Parlement en laat zien wat de consequenties zijn voor de Nederlandse burgers.
Hoe ver zijn we daar nog van af? Heel ver. Luister b.v. naar CDA'er Ormel:

Houd Europa praktisch en dicht bij de burger. Laat ik u een praktisch voorstel doen. Waarom drukken wij niet net zoals bij het muntgeld een nationaal aspect, bijvoorbeeld een tulp, op de ene kant, en op de andere kant een duidelijke kaart van de Europese Unie waarop je goed kunt zien waar Nederland ligt? Waarom doen wij dat niet? Ik heb hier een voorbeeld. Een tulp op de voorkant en Nederland op de achterkant. Het is maar een praktisch voorstel, maar het zou er wel voor zorgen dat de burger dagelijks aan Europa denkt en dat wij een fleuriger betaalmiddel krijgen. Kan de regering zich hiervoor inzetten?

Pechtold maakt er nog een grapje over ("Turkije, als geboorteland van de tulp, zal het toejuichen"). Maar vervolgens wordt Ormels voorstel door meerdere kamerleden uitgebreid bediscussiëerd. Kromme tenen krijg je er van.

Er zijn meer vreemde bijdragen. Wat te denken van de PvdA-er Blom die stelt dat iemand die in een ander land woont daar lokaal geen kiesrecht zou kunnen krijgen? Heeft Blom wel eens uitgerekend hoeveel mensen hij op deze manier uitsluit van participatie in hun eigen leefomgeving? De PvdA stelt zich bij monde van Blom nogal anders op tegenover Europa dan we in het verleden wel hoorden. Wat te denken van deze uitspraken:

Voor mij is het zonneklaar dat het Hervormingsverdrag de laatste spijker in de doodskist is van de Europese federale gedachte. Wouter Bos heeft die analyse in 2004 al gemaakt en die wijst maar in één richting: het is goodbye, vaarwel, auf Wiedersehen, adieu Europese superstaat.

Wordt hier het idee van een federatie verdacht gemaakt om de SP de wind uit de zeilen te nemen? Het klinkt wat hypocriet als Blom vervolgens zegt dat we ons niet moeten richten "op de onderbuik, maar vooral op het verstand en het hart." Volgt een pleidooi om als nationaal parlement de rol op zich te nemen van hoeder van een strikte scheiding tussen wat nationaal moet worden geregeld en wat een Europese zaak mag zijn. "Nederland waar het kan en de EU waar het moet, maar dan wel goed." Wordt dit soort euroscepticisme breed gedeeld in de PvdA? Geen wonder dat de VVD zich hierbij direct aansluit.

Dan de SP. Van Bommel heeft een exclusief binnenlands politiek verhaal dat niet onder doet voor dat van de PVV. Het gaat van begin tot eind over de Nederlandse regering die meer moet doen om Nederland tegen EU-bemoeienis te beschermen. Want "de Europese Unie (is de) de vijand van nationale beleidsmakers, die willen opkomen voor gerechtvaardigde publieke belangen."

Mariko Peters noemde de klimaatconferentie op Bali terecht als voorbeeld van het belang van een gemeenschappelijk optreden van Europa dat bij burgers het nodige vertrouwen kan wekken.

Geloofwaardigheid ontstaat als woorden en daden met elkaar overeenkomen. Dat was het geval met het optreden van Europa op de Top van Bali. Het akkoord, helaas nog zonder harde doelstellingen, is vooral te danken aan het gemeenschappelijke optreden van de Unie. Daar stond een Europa dat andere landen inspireerde, een Europa dat de leiderschapsrol op zich nam in de strijd tegen klimaatverandering. Vooral een geloofwaardig Europa, dat met consistent en gemeenschappelijk optreden respect afdwong.

Vooral de EP-leden die aan het woord komen brengen dergelijke Europese kwesties aan de orde. Hun collega's van het nationale parlement zijn op de eerste plaats uit op het binnenlands-politieke debat. En dat gaat niet zozeer over Europa maar vooral over henzelf (waarom heeft u niet voor onze motie gestemd e.d.). De staat van de Nederlandse politiek is nog heel eng.