T-shirts en terrorisme

In Denemarken zijn zeven mensen aangeklaagd voor steun aan een terroristische beweging. Ze verkochten T-shirts met emblemen van de FARC (Colombia) en het PFLP (Palestijns Volksfront). De rechter sprak hen vrij op grond van het onderscheid tussen terrorisme (bedreiging van en geweld tegen de bevolking) en rebellie (een opstandige beweging tegen een regiem). FARC en PFLP vallen volgens de rechter in de laatste categorie. En steun aan deze bewegingen valt dus niet onder de wetten ter bestrijding van het terrorisme.
Deze uitspraak is een opsteker voor andere groepen die getroffen worden door anti-terreur maatregelen zoals de Europese en internationale terroristenlijsten. Op deze lijsten staan behalve de FARC en de PFLP ook rebellenbewegingen zoals het New Peoples Army op de Filippijnen. De uitspraak van de Deense rechters slaat een gat in de onderbouwing van het herhaalde besluit van de Europese Raad om bij deze en andere soortgelijke bewegingen zonder enig bewijs of een vorm van proces banktegoeden te bevriezen en elke steun strafrechtelijk te vervolgen.
De vrijspraak in Denemarken is voorts een tegenslag voor de regiems, zoals dat van de Filippijnen, die de terrorismebestrijding maar al te graag aangrijpen om interne politieke tegenstanders, zoals de naar Nederland verbannen Filippijnse communist José Maria Sison, monddood te maken. Gezien de conclusies van het rapport Marty van de Raad van Europa lagen de terroristenlijsten in Europa al onder vuur. De afloop van dit proces geeft extra argumenten om de juridische basis van de lijsten ter discussie te stellen.

terrorismebestrijding, Sison

De Staat van de Nederlandse politiek

Gisteren debatteerde de Tweede Kamer in aanwezigheid van Europarlementsleden over de Staat van de Europese Unie, zeg maar zoiets als de Algemene Beschouwingen maar dan over de EU. In de media vind je er weinig tot niets van terug. Dat heeft alles te maken met het karakter van het debat: beetje plichtmatig, weinig politiek. De Kamer ziet dat zelf ook in: Europa moet meer gepolitiseerd worden. Hear, hear! Doe er wat aan, zou ik zeggen. Laat de verschillen zien, pak eens een paar praktische beleidspunten bij de kop waarbij keuzes gemaakt kunnen worden door de Raad of door het Parlement en laat zien wat de consequenties zijn voor de Nederlandse burgers.
Hoe ver zijn we daar nog van af? Heel ver. Luister b.v. naar CDA'er Ormel:

Houd Europa praktisch en dicht bij de burger. Laat ik u een praktisch voorstel doen. Waarom drukken wij niet net zoals bij het muntgeld een nationaal aspect, bijvoorbeeld een tulp, op de ene kant, en op de andere kant een duidelijke kaart van de Europese Unie waarop je goed kunt zien waar Nederland ligt? Waarom doen wij dat niet? Ik heb hier een voorbeeld. Een tulp op de voorkant en Nederland op de achterkant. Het is maar een praktisch voorstel, maar het zou er wel voor zorgen dat de burger dagelijks aan Europa denkt en dat wij een fleuriger betaalmiddel krijgen. Kan de regering zich hiervoor inzetten?

Pechtold maakt er nog een grapje over ("Turkije, als geboorteland van de tulp, zal het toejuichen"). Maar vervolgens wordt Ormels voorstel door meerdere kamerleden uitgebreid bediscussiëerd. Kromme tenen krijg je er van.

Er zijn meer vreemde bijdragen. Wat te denken van de PvdA-er Blom die stelt dat iemand die in een ander land woont daar lokaal geen kiesrecht zou kunnen krijgen? Heeft Blom wel eens uitgerekend hoeveel mensen hij op deze manier uitsluit van participatie in hun eigen leefomgeving? De PvdA stelt zich bij monde van Blom nogal anders op tegenover Europa dan we in het verleden wel hoorden. Wat te denken van deze uitspraken:

Voor mij is het zonneklaar dat het Hervormingsverdrag de laatste spijker in de doodskist is van de Europese federale gedachte. Wouter Bos heeft die analyse in 2004 al gemaakt en die wijst maar in één richting: het is goodbye, vaarwel, auf Wiedersehen, adieu Europese superstaat.

Wordt hier het idee van een federatie verdacht gemaakt om de SP de wind uit de zeilen te nemen? Het klinkt wat hypocriet als Blom vervolgens zegt dat we ons niet moeten richten "op de onderbuik, maar vooral op het verstand en het hart." Volgt een pleidooi om als nationaal parlement de rol op zich te nemen van hoeder van een strikte scheiding tussen wat nationaal moet worden geregeld en wat een Europese zaak mag zijn. "Nederland waar het kan en de EU waar het moet, maar dan wel goed." Wordt dit soort euroscepticisme breed gedeeld in de PvdA? Geen wonder dat de VVD zich hierbij direct aansluit.

Dan de SP. Van Bommel heeft een exclusief binnenlands politiek verhaal dat niet onder doet voor dat van de PVV. Het gaat van begin tot eind over de Nederlandse regering die meer moet doen om Nederland tegen EU-bemoeienis te beschermen. Want "de Europese Unie (is de) de vijand van nationale beleidsmakers, die willen opkomen voor gerechtvaardigde publieke belangen."

Mariko Peters noemde de klimaatconferentie op Bali terecht als voorbeeld van het belang van een gemeenschappelijk optreden van Europa dat bij burgers het nodige vertrouwen kan wekken.

Geloofwaardigheid ontstaat als woorden en daden met elkaar overeenkomen. Dat was het geval met het optreden van Europa op de Top van Bali. Het akkoord, helaas nog zonder harde doelstellingen, is vooral te danken aan het gemeenschappelijke optreden van de Unie. Daar stond een Europa dat andere landen inspireerde, een Europa dat de leiderschapsrol op zich nam in de strijd tegen klimaatverandering. Vooral een geloofwaardig Europa, dat met consistent en gemeenschappelijk optreden respect afdwong.

Vooral de EP-leden die aan het woord komen brengen dergelijke Europese kwesties aan de orde. Hun collega's van het nationale parlement zijn op de eerste plaats uit op het binnenlands-politieke debat. En dat gaat niet zozeer over Europa maar vooral over henzelf (waarom heeft u niet voor onze motie gestemd e.d.). De staat van de Nederlandse politiek is nog heel eng.

UN International Migrants' Day

Vandaag was het de internationale dag van de migranten, ooit uitgeroepen door de Verenigde Naties. De Europese Groenen organiseerden op deze dag in 12 Europese landen een gemeenschappelijke actie. In Den Haag voerden de EGP-steunleden actie. GroenLinks senator Tineke Strik bood (een vertegenwoordiger van) staatssecretaris Albayrak een bemoedigende petitie aan, mede namens de Turkse migrantenvereniging HTIB . Het gaat beter in Nederland, zo luidde de boodschap. Laat Nederland nu ook bijdragen aan een rechtvaardiger en humaner asielbeleid in Europa. In de petitie werd onder meer aandacht gevraagd voor de positie van minderjarigen, het bijeen houden van gezinnen tijdens asielprocedures en het gebruik maken van objectieve landeninformatie bij het nemen van beslissingen. Ons is beloofd dat de staatssekretaris er aandacht aan zal besteden.

De grens tussen boter en olijfolie

De Heerlengroep, het internationale 'grassroots' netwerk van Europese groenen, kwam dit weekend bijeen in Brussel, als gast van de combi Groen!/Écolo (voor Belgische verhoudingen nogal bijzonder) . Het aardige van deze bijeenkomsten vind ik de discussies waarin de deelnemers zich op de eerste plaats als Europeaan laten horen. Er is geen behoefte om zich als vertegenwoordiger van een land of een partij te manifesteren, zoals je dat in officiële EGP-bijeenkomsten nog vaak ziet. Het is een vrije uitwisseling van gedachten tussen groenen met verschillende achtergronden. Opvallend is dat veel van de (ruim 60) deelnemers grensoverschrijdende cv's hebben: kinderen van migranten, internationale studenten, medewerkers van internationale organisaties, "gemengde" huwelijken.
De film die Georg Schedereit (italiaan, woonachtig in Zuid-Tirol) over de betekenis van grenzen had gemaakt sloeg dan ook aan. Hij interviewde de deelnemers aan een cursus van het Europa Instituut in Florence. Over hun ervaringen met taalgrenzen, staatkundige grenzen, etnische grenzen en zelfs grenzen in de eetcultuur. De belangrijkste grens voor een italiaan was die tussen boter en olijfolie als basis in de voedselbereiding. De brede culturele betekenis van deze grens in Italië moet je niet onderschatten, vertelde hij, en dat was niet bedoeld als grapje.
De film van Georg was een bijdrage aan het discussiethema 'collectieve versus individuele identiteiten'. In het panel zat naast Georg de principiëel grenzenloze humanist Ludo Dierckx, ex-parlementslid van Groen!. Hij waarschuwde voor het misbruik dat politici maken van idententiteitskwesties voor de versterking van hun machtsbasis. Aan de andere kant was er Mark Ballard van de Scottish Greens die (gekleed in kilt) respect vroeg voor regionale verschillen. Diversiteit is ondanks de verschillen van mening toch wel een gezamenlijke noemer waarop veel groenen zich kunnen vinden. Moderator Michael Stimson toonde zich in zijn conclusies niet bang voor regionale verschillen zo lang we een EU als 'safety net' hebben dat uitwassen van extreem rechts nationalisme, zoals we die in het verleden gekend hebben, kan voorkomen.
Er kwamen ook concretere onderwerpen ter tafel. Zo was er veel belangstelling voor de ervaringen van Johan Grijzen (Rotterdam-Delfshaven) bij het betrekken van migranten en hun organisaties bij de locale politiek. Een onderwerp dat eerder al op een bijeenkomst van de EGP-Council aan de orde was gekomen, grensoverschrijdend openbaar vervoer, werd gisteren uitgediept door Markus Roiling uit Berlijn, Adam Fulmars uit Zibeline Gora (Polen) en Paul Beeckmans van de Groene Groep in het EP. Polen is wat betreft betreft openbaar vervoer min of meer een ontwikkelingsland. Van een Poolse naar een Duitse stad per openbaar vervoer ben je meer dan een halve dag kwijt op een afstand van pakweg 100 kilometer en in sommige gevallen heb je wel drie kaartjes nodig van verschillende bedrijven. Paul Beeckmans gaf aardige voorbeelden van hoe het ook kan. Deze sessie was dus een uitstekende voorbereiding op de gemeenschappelijke verkiezingscampagne de we gaan voeren en waarin grensoverschrijdend openbaar vervoer een prominent punt moet worden.

Heerlen groep, Europese Groenen

EU schendt mensenrechten

Dick Marty, de Zwitserse jurist-onderzoeker, die eerder de CIA-gevangenissen in Europa onderzocht, levert nu harde kritiek op de z.g. terroristenlijsten van de EU en de VN. De procedures op grond waarvan iemand op een lijst komt en de onmogelijkheid om er weer af te komen zijn in strijd met fundamentele principes van mensenrechten. Een seriemoordenaar heeft meer rechten dan iemand die op zo'n lijst staat, zegt Marty. Zijn rapport is aanvaard door de Juridische Commissie van het parlement van de Raad van Europa in Straatsburg en komt in januari in het parlement zelf aan de orde.
Als het parlement het advies van de Commissie serieus neemt kan dat niet zonder consequenties blijven, zou je zeggen, aangezien alle EU-landen ook lid zijn van de Raad van Europa. Maar nog beter lijkt het me als het Europese Parlement net als bij de zaak van de CIA-gevangenissen deze lijsten zelf ook op de agenda zet en op onderzoek uitgaat. Het EP kan meer bereiken dan het parlement van de Raad van Europa.
Het rapport van Marty is een steuntje in de rug voor de in Nederland verblijvende Filippijnse communist José Maria Sison. Ook hij staat al vijf jaar zonder enige vorm van proces en op gronden die om veiligheidsredenen niet openbaar gemaakt worden op de lijst. Dit houdt in dat zijn bankrekening is geblokkeerd, dat hij geen uitkering krijgt en niet mag reizen. Deze zomer kreeg hij eindelijk gelijk van het Europese Hof, maar vlak daarvoor had de EU hem met een slecht onderbouwd verhaal opnieuw op de lijst gezet, zodat zijn advocaat een nieuwe procedure moest starten. Als het EP het rapport van Marty nu oppikt kan een herhaling in de toekomst hopelijk voorkomen worden.

Mensenrechten, Sison

Darfur

Gisteravond zag ik de ministers Koenders en Verhagen in Nova. Het ging over Darfur. Of eigenlijk ging het over Nederland. Wat Nederland kan en moet en volgens de ministers gaat doen om de genocide te stoppen. Opvallend was dat het woord Europa niet één keer viel. En de Verenigde Naties misschien een keer. Het kleine Nederland trekt ten strijde in de wereld. Dat was het beeld. Een beschamende vertoning van enge Haagse politiek.
Over effectiviteit ging het ook niet. Het zal ongetwijfeld ook aan de aanpak van de interviewers gelegen hebben, maar de vraag welke hulp vanuit Darfur gezien het beste zou zijn kwam niet aan de orde. Paul Rosenmuller, die ook aan tafel zat, zei nog een keer zoiets als : het doet er niet toe wie in actie komt als er maar iets gebeurt. Ik denk dat het er voor de mensen in Darfur wel toe doet. Nu worden partijen tegen elkaar uitgespeeld door het regiem in Sudan. Een bundeling van Europese initiatieven moet toch veel meer opleveren dan een bezoek van de Nederlandse ministers Verhagen en Koenders. Hier was dé kans voor onze buitenlandminsters om te wijzen op het positieve effect van Europese samenwerking. Zij lieten het na. Waarom vertelden ze niets over hun inspanningen op dat terrein? Gaat alleen Timmermans daarover? Nee toch, hoop ik, het gaat toch om Darfur en niet om Den Haag?
Hoe kun je mensen betrekken bij internationale zaken als je niet verder kijkt De Haag?


Darfur, Sudan

Europa op z'n duits, romeins of grieks?

Om van Europa een politieke eenheid te maken zijn Europese leiders al decennia op zoek naar een Europees publiek. Hoe betrek je de Europese burger bij de Unie? Luuk van Middelaar, filosoof, VVD-lid, ooit assistent van Bolkestein gaf dinsdag j.l. in Utrecht zijn visie in een gesproken column. Hij onderscheidde drie wegen om van een ongeordende, versplinterde massa een publiek te maken. De eerste weg gaat via de cultuur. Hij noemde dat de Duitse aanpak, met verwijzing naar de Duitse filosofen Herder en Fichte, die hun medeburgers begin 19e eeuw opriepen om één Duitse natie te vormen. De tweede weg is de Romeinse, de verleiding van de massa met 'brood en spelen'. De derde weg is de Griekse en die gaat over de rechten van de burger om mee te beslissen.

Wie de afgelopen jaren het debat over de toekomst van Europa heeft gevolgd herkent deze drie benaderingen. De Duitse manier van denken is in dat land nog steeds aanwezig. Zie de "Verklaring van Hannover"van mei dit jaar: eerst de identiteit, dan de politieke samenwerking. De Romeinse aanpak legt de nadruk op de welvaart die Europa bracht (de 'spelen' zijn misschien nog niet zo goed uit de verf gekomen). De Griekse methode gooit het over de boeg van de democratie, de D66-visie zal ik maar zeggen. Er was op deze bijeenkomst ook iemand van een nieuwe transnationale Europese partij, Newropeans, die een dergelijke benadering als exclusief en uniek uitgangspunt heeft.

Voor de discussie over de GroenLinkse beginselen inzake Europa is het verhaal van Van Middelaar interessant. Waar gaan we op in zetten? De weg via de democratie heeft mij altijd erg aangesproken, maar ik denk dat de betrokkenheid bij Europa uiteindelijk toch beter te bereiken is als ook de gezamenlijke materiële en immateriële belangen voor ogen worden gehouden. In de romantische Duitse aanpak zie ik veel minder, het gezamenlijke gevoel ontstaat door de samenwerking en gaat er niet aan vooraf. Opmerkelijk was dat staatssecretaris Frans Timmermans, die ook sprak op deze bijeenkomst, in tegenstelling tot Van Middelaar de Duitse aanpak niet geheel wilde negeren. Wat mij betreft zetten we bij GroenLinks in op de Grieks-Romeinse methode. Een worsteling zal het zeker worden.
Toekomst Europa, Europees burgerschap